Rusttijd tussen diensten in de zorg: wat de Arbeidstijdenwet eist

Illustratie: roosterraster met de rust tussen twee diensten gemarkeerd

Roosterklaar AI, oktober 2026. Leestijd 6 minuten.

Een late dienst tot 23.00 uur en de volgende ochtend om 07.00 uur weer beginnen. In veel zorgteams gebeurt het, meestal omdat het rooster anders niet rondkomt. Mag dat? Soms. De Arbeidstijdenwet trekt duidelijke grenzen, en de Nederlandse Arbeidsinspectie controleert of medewerkers genoeg rust krijgen. Hieronder staan ze op een rij, met een rekenvoorbeeld.

De basis: 11 uur rust tussen twee diensten

Een medewerker van 18 jaar of ouder heeft na een dienst minstens 11 uur aaneengesloten rust. Eén keer per 7 × 24 uur mag dat korter, tot minimaal 8 uur, als de aard van het werk of de bedrijfsomstandigheden dat nodig maken. Een late dienst tot 23.00 uur en een vroege om 07.00 uur (8 uur rust) mag dus, maar hooguit één keer per week.

In de verpleging en verzorging kan de cao daar één inkorting aan toevoegen: daarnaast nog één keer per 7 × 24 uur naar 10 uur. Dat kan alleen als uw cao het regelt. Voor medewerkers onder de 18 is het strenger: 12 uur rust, met daarin de uren tussen 23.00 en 06.00 uur.

Daarnaast is er wekelijkse rust: 36 uur aan één stuk per 7 × 24 uur, of 72 uur per 14 × 24 uur, te splitsen in blokken van minstens 32 uur.

Nachtdiensten: strengere regels en een verrassende definitie

Een nachtdienst is elke dienst met meer dan een uur werk tussen 00.00 en 06.00 uur. Een late dienst die tot 01.30 uur doorloopt, is dus ook een nachtdienst. Daarvoor geldt:

Alle grenzen op een rij

RegelGrens (18 jaar en ouder)Bron
Rust tussen diensten11 uur; 1× per 7 × 24 uur minimaal 8 uurAtw 5:3
Extra inkorting, verpleging en verzorgingdaarnaast 1× per 7 × 24 uur minimaal 10 uur, alleen via de caoAtb 5.19:2
Wekelijkse rust36 uur per 7 × 24 uur, of 72 uur per 14 × 24 uur (blokken van minstens 32 uur)Atw 5:5
Rust na nachtdienst die na 02.00 uur eindigt14 uur; 1× per 7 × 24 uur minimaal 8 uurAtw 5:8
Rust na 3 of meer nachtdiensten op rij46 uurAtw 5:8
Diensten op rij met een nachtdienst erin7 (via de cao 8)Atw 5:8
Duur van een nachtdienst10 uur; 5× per 14 dagen en 22× per 52 weken 12 uurAtw 5:8
Nachtdiensten die na 02.00 uur eindigen36 per 16 weken; een cao mag afwijken tot 140 per 52 weken of 38 uur werk tussen 00.00 en 06.00 uur per 2 wekenAtw 5:8
Arbeidstijd per dienst12 uurAtw 5:7
Arbeidstijd per week60 uur; gemiddeld 55 per week over 4 weken en 48 over 16 wekenAtw 5:7
Bij 16 of meer nachtdiensten in 16 wekengemiddeld 40 uur per week over die 16 wekenAtw 5:8

Atw = Arbeidstijdenwet, Atb = Arbeidstijdenbesluit. Een cao mag alleen van de 55 uur over 4 weken afwijken, niet van de 12 uur per dienst, de 60 uur per week of de 48 uur over 16 weken.

Rekenvoorbeeld: drie diensttijden, vier combinaties

Neem een locatie met een vroege dienst van 07.00 tot 15.30 uur, een late van 15.00 tot 23.00 uur en een nacht van 23.00 tot 07.15 uur.

CombinatieRust ertussenMag dat?
Late (tot 23.00) → vroege (07.00)8 uurJa, hooguit 1× per week
Vroege (tot 15.30) → late de volgende dag (15.00)23,5 uurJa
Nacht (tot 07.15) → late diezelfde middag (15.00)7 uur 45 minNee, nooit: minder dan 8 uur
Nacht → nacht15 uur 45 minJa, maar na de derde nacht 46 uur rust

De valkuil zit in de derde regel. In het rooster staat de late dienst gewoon "de dag na" de nacht, maar er zit minder dan acht uur tussen. En na drie nachten die donderdagochtend om 07.15 uur eindigen, kan de volgende dienst pas zaterdag om 05.15 uur beginnen.

Waar het in de praktijk misgaat

In onze ervaring vaker bij alles wat ná het maken van het rooster komt:

Zo doet u dit morgen
  1. Schrijf uw diensttijden onder elkaar en reken voor elke combinatie de rust uit: van het einde van de ene dienst tot het begin van de volgende.
  2. Markeer alles onder 11 uur. Onder 8 uur mag nooit; tussen 8 en 11 uur hooguit één keer per week (plus één keer tot 10 uur als uw cao dat in de verpleging en verzorging regelt).
  3. Markeer welke diensten nachtdiensten zijn en welke na 02.00 uur eindigen. Na die laatste hoort 14 uur rust.
  4. Loop het rooster van deze maand na op reeksen van drie nachten of meer, en controleer de 46 uur rust erna.
  5. Zet de verboden combinaties op één A4 bij het rooster, zodat ook wie ruilt ze ziet.

Hoe Roosterklaar AI rusttijden bewaakt

In Roosterklaar AI legt u per locatie vast welke dienst niet direct op een andere mag volgen, bijvoorbeeld geen vroege dienst na een late of na een nacht. Het programma plant die combinaties nooit, geeft niemand meer dan één dienst per dag en houdt het maximum per week aan. Past een plek niet binnen die regels, dan blijft hij open en meldt het programma dat, in plaats van een grens stil te overschrijden. Wijzigt u het rooster later in gewone taal ("ruil Anna en Bram op woensdag"), dan waarschuwt het als de wijziging tegen uw regels ingaat.

Niet elke regel uit de tabel gaat over twee diensten na elkaar. De 46 uur na een reeks nachten en de wekelijkse rust kijken over meerdere dagen; die controleert u bij het goedkeuren. Hoe u binnen deze grenzen ook de weekenden eerlijk verdeelt, leest u in Eerlijk weekenden verdelen: zo maakt u het meetbaar.

Dit artikel vat de wet samen zoals die gold op 3 oktober 2026. Het is geen juridisch advies: de wettekst en uw cao gaan voor, en een cao kan op punten strenger zijn.

Wilt u zien hoe uw eigen rusttijdregels in een rooster vallen?
Wij maken één maand gratis uw rooster voor één locatie, naast uw huidige planning.
Vraag de gratis pilotmaand aan

Bronnen

Alle bronnen geraadpleegd op 3 oktober 2026.